เศรษฐศาสตร์กับสติ : ดร.วิรไท สันติประภพ

ผมถูกสอนมาตลอดว่าเศรษฐศาสตร์เป็นวิชาที่ว่าด้วยการจัดสรรทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดให้เกิดประโยชน์สูงสุด ไม่ว่าจะเป็นทรัพยากรเงิน เวลา หรือทรัพยากรธรรมชาติ ทฤษฎีทางเศรษฐศาสตร์ มักเริ่มต้นจากสมมติฐานว่า ทรัพยากรทุกอย่างในโลกนี้มีจำกัด ปัญหาทางเศรษฐศาสตร์ที่เราคุ้นเคยกัน ตั้งแต่เรื่องการกีดกันการค้าระหว่างประเทศ เงินเฟ้อ ฟองสบู่ราคาอสังหาริมทรัพย์ การกระจายรายได้ไม่เป็นธรรม การจัดสรรงบประมาณ หรือนโยบายอัตราดอกเบี้ย ล้วนเป็นเรื่องเกี่ยวกับการจัดสรรหรือแย่งชิงทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดให้เกิดความสมดุลและเกิดประโยชน์สูงสุดทั้งสิ้น ตั้งแต่เมื่อผมเรียนเศรษฐศาสตร์ครั้งแรก ผมมีคำถามในใจเสมอว่า จริงหรือที่ทรัพยากรทุกอย่างในโลกนี้มีจำกัด สมัยก่อนผมจะคิดว่า...

วิวาทะขึ้นภาษีบนทางแพร่ง ‘เศรษฐกิจพัง’ กับ ‘การเมืองล้ม’ : Posttoday

ที่เมืองไทยกำลังเป็นที่ถกเถียงในวงกว้างถึงข้อเสนอให้ขึ้นภาษีมูลค่าเพิ่ม(แวต) แม้ว่า กรณ์ จาติกวณิช รมว.คลัง จะยืนยันแล้วว่าจะคงภาษีมูลค่าเพิ่มในอัตรา 7% ต่อไปอีก 2 ปี แต่วิวาทะนี้มีวี่แววที่จะกลายเป็นประเด็นร้อนต่อไป อย่างน้อยก็ในรัฐบาลชุดต่อไป ที่จะต้องรับภาระการจัดเก็บภาษีต่อจากรัฐบาลชุดนี้ที่ดำเนินนโยบายงบประมาณขาดดุลมหาศาล และอย่างน้อยวิวาทะการขึ้นแวตจะไม่เป็นแค่ประเด็นร้อนสำหรับภาครัฐเท่านั้น แต่ในช่วงเวลาที่มีการกล่าวถึงปัญหาช่องว่างความมั่งคั่งของประเทศในวงกว้าง สาธารณชนอาจรู้สึกไม่พอใจหากรัฐจะแก้ปัญหาการจัดเก็บรายได้เพิ่มเติม ด้วยการโยนภาระภาษีอย่างเท่าเทียมกันผ่านแวต แทนที่จะใช้ระบบภาษีก้าวหน้า หรือปัดภาระด้านภาษีไปให้ผู้ที่มีรายได้สูงแบกรับมากกว่า...

“ข้าวไทย” ที่คนไทยไม่รู้ : ทวี มีเงิน

ปีนี้สินค้าเกษตรบ้านเราหลายๆตัวไปได้สวย ยางพารา ราคาพุ่งพรวด 100 กว่าบาท ชาวสวนยางเร่งแห่ขยายพื้นที่ปลูกเป็นการใหญ่ อ้อยและน้ำตาลราคาสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์ แต่ข้าวยังอยู่ในวงจรอุบาทว์ ผลผลิตปีนี้ไม่ได้สูงเหมือนทุกปีเพราะเจอฝนแล้ง แต่ราคาก็ยังตกต่ำ ทั้งๆที่ข้าวไทยนั้นเป็นที่ต้องการของหลายๆประเทศ ในทวีปแอฟริกา ข้าวไทยกลายเป็นสินค้าที่คนแอฟริกันโหยหา อยากกิน อยากปลูกเป็น เมื่ออาทิตย์ก่อนแอบสวมบท “นักเรียนน้อย” ฟัง “ดร.กนก...

[บทความแนะนำ] May Day… “กรรมกร” ต้อง Cancel ความฝัน เพราะประเทศไทยไม่ยอมปันผลเสียที! : ประชาชาติธุรกิจ

มีคำพูดเสียงดังๆจากนักธุรกิจเป็นครั้งแรกก็ว่าได้ ที่บอกให้รัฐบาลจะต้องแก้ปัญหา “ความยากจน” ของชาติ เพราะผู้ที่มาชุมนุมในครั้งนี้ ส่วนหนึ่งเป็นผลจากความยากจน แม้หลายส่วนจะไม่ใช่ แต่นัยของผู้มาชุมนุมทั้งเสื้อแดงและเสื้อหลากสีสะท้อนถึงวิถีแห่งสังคม และการขับเคลื่อนประเทศไทยในห้วงที่ผ่านมาได้เป็นอย่างดีว่า เรา “ได้ทำ-ไม่ได้ทำ” อะไรกันบ้าง ที่ผ่านมาจนถึงปัจจุบัน “ความยากจน” แทบจะไม่ได้รับการพูดถึงและมีการแก้ปัญหาอย่างเป็นเรื่องเป็นราว ได้แต่เยียวยาเฉพาะหน้าด้วย “เงินด่วน” ที่มาเร็วไปเร็วไม่ยั่งยืน “ความยากจน”...

ราคาแห่งความน้อยเนื้อต่ำใจ : จุมพฏ สายหยุด

ผมชอบเล่าเรื่องต่อไปนี้ให้หลายคนฟัง เพราะเห็นว่าเป็นกรณีบริหารจัดการที่คลาสสิกดี เรื่องมีอยู่ว่า ครั้งหนึ่ง มาร์โคโปโล ถาม กุปไลข่าน จักรพรรดิเมืองจีนว่า ท่านข่านคาดหวังอะไรจากนายทหาร “ข้าพเจ้า คาดหวังให้นายทหารของข้าพเจ้าดูแลทหารชั้นผู้น้อยให้ดีก่อนดูแลตัวเอง ส่วนนายพล จะต้องให้ดูแลม้าของตนให้ดีกว่าทหารทั่วไปที่ดูแลม้าของตนเอง” แน่นอนว่า พ่อค้าชาวเวนิส ต้องขอให้ขยายความสิ่งที่พูด “นายทหารมีความชอบด้วยการปฏิบัติ นายพลมีความชอบด้วยการเป็นแบบอย่าง” คือคำเฉลย...

เวียดนามแซงโค้งดูดเงินนอก ชิงแชมป์แหล่งลงทุน : ทีมข่าวต่างประเทศ Posttoday

ธุรกิจข้ามชาติกำลังจับจ้องไปยังประเทศเวียดนาม ในฐานะประเทศที่น่าลงทุน เพราะมีหลายปัจจัยที่เอื้อประโยชน์ โวฮองฟุก รัฐมนตรีกระทรวงวางแผนและการลงทุนของเวียดนาม ยังคาดการณ์ว่า ในปีนี้จะสามารถดึงเงินลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI) ได้ถึง 2.2-2.5 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ หรือเพิ่มขึ้นถึง 10% การคาดการณ์ของโว สอดคล้องกับการสำรวจของ JBIC ที่ชี้พบว่า เวียดนามยังคงรั้งตำแหน่งเป้าหมายการลงทุนอันดับ 3...

ถุงกับการลดโลกร้อน : นรินทร์ โอฬารกิจอนันต์

มีอยู่ช่วงหนึ่ง ที่กระแสเรื่องถุงผ้าลดโลกร้อนมาแรงมาก ผมเองก็ได้รับแจกถุงผ้าจากองค์กรต่างๆ ทั้งภาครัฐ และเอกชน ถึงเดี๋ยวนี้น่าจะเกินยี่สิบใบ แม้ว่าผมจะอยากมีส่วนร่วมในการช่วยลดโลกร้อน แต่ขอยอมรับความจริงว่า ผมไม่เคยนำถุงผ้าที่ได้รับแจกเหล่านั้น ไปใช้เลยแม้แต่หนเดียว ผมยอมรับว่า ยังรู้สึกเขินๆอยู่ ที่จะไปซื้อของที่ซูเปอร์มาร์เก็ตแล้วโหลดทุกอย่างที่ซื้อใส่ถุงผ้า แบกกลับบ้าน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อคนส่วนใหญ่ไม่ได้ทำแบบนั้นกัน มนุษย์เป็นสัตว์สังคม เราไม่ชอบความรู้สึกเวลาที่เราเป็นตัวประหลาด ไม่รู้จะมีใครคิดว่าเราเป็นพวกดัดจริตหรือเปล่า ที่เขาบอกว่า...

เศรษฐศาสตร์ของการปรับตัว ต่อภาวะสภาพภูมิอากาศเปลี่ยนแปลง : สฤณี อาชวานันทกุล

ปัจจุบัน ข้อมูลหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ได้พิสูจน์จนสิ้นสงสัยแล้วว่า ภาวะโลกร้อน (global warming) เป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นจริง ขีดความรุนแรงส่วนใหญ่เกิดจากน้ำมือมนุษย์ และจะส่งผลกระทบร้ายแรงขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะต่อผู้มีรายได้น้อยซึ่งเป็นประชากรส่วนใหญ่ของโลกใบนี้ ในเมื่อผู้มีรายได้น้อยมีส่วนในการก่อภาวะโลกร้อนน้อยที่สุด แต่กลับต้องเผชิญกับความเดือดร้อนมากที่สุด ภาวะโลกร้อนจึงไม่ใช่ประเด็นสิ่งแวดล้อมเพียงอย่างเดียว หากยังเป็นประเด็น ‘ความยุติธรรมทางสังคม’ ที่สำคัญที่สุดในศตวรรษที่ 21 องค์การอนามัยโลกประเมินว่าทั่วโลกมีคนตาย 150,000 ต่อปีจากภาวะสภาพภูมิอากาศเปลี่ยนแปลง...

จนเพราะเกิดมาจน รวยเพราะเกิดมารวย? : วิวรรณ ธาราหิรัญโชติ

อ่านพบข่าวการสำรวจทัศนะของประชาชนต่อการเมืองและสวัสดิการทางสังคม เพื่อสร้างความเป็นธรรมทางสังคม ของ สถาบันวิจัยเพื่อพัฒนาประเทศไทย หรือ ทีดีอาร์ไอ เห็นข้อความเล็กๆ บอกว่า “คนจนส่วนใหญ่ 39% คิดว่าตัวเองจนเพราะเกิดมาจน เช่นเดียวกับคนรวย 57.4% ที่คิดว่าเกิดมารวย ซึ่งคนส่วนใหญ่เชื่อว่า ความจนความรวยตกทอดเป็นรุ่นๆ จึงมีลักษณะที่ถาวร” แล้วรู้สึกห่อเหี่ยวค่ะ ถ้าประชากรส่วนใหญ่ของประเทศคิดอย่างนี้จริง...

มูฮัมหมัด ยูนุส (Muhammad Yunus) เจ้าของแนวคิดธนาคารเพื่อคนจน และรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพปี 2006

คณะกรรมการโนเบลขอมอบรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพประจำปี ค.ศ. 2006 ให้แก่ มูฮัมหมัด ยูนุส และธนาคารกรามีน เพื่อตอบแทนความพยายามของพวกเขาที่จะรังสรรค์การพัฒนาด้านเศรษฐกิจและสังคมจากรากหญ้า สันติภาพที่ยั่งยืนไม่สามารถบังเกิดได้ในโลก จนกว่าประชากรจำนวนมากจะพบวิธีหลุดพ้นจากความยากจนอย่างถาวร สินเชื่อเพื่อผู้ยากไร้ (ไมโครเครดิต) เป็นวิธีหนึ่ง นอกจากนี้การพัฒนาจากรากหญ้ายังช่วยส่งเสริมประชาธิปไตยและสิทธิมนุษยชนอีกด้วย มูฮัมหมัด ยูนุส ได้พิสูจน์ให้เห็นว่าเขาคือผู้นำที่สามารถแปลงวิสัยทัศน์ไปสู่การปฏิบัติจริง เพื่อช่วยเหลือคนหลายล้านคน ทั้งในบังกลาเทศและอีกหลายประเทศทั่วโลก ครั้งหนึ่งเคยเชื่อกันว่า...